Najnowsze:

Dmowski w krzywym zwierciadle Grzegorza Krzywca
12-02-2012
TN 11/12
29-12-2011
Kat: Templum Novum
Co dalej z „postpolitycznym” nacjonalizmem?
17-09-2010
Kat: Templum Novum
"Na pohybel smerfom"
10-07-2010
Kat: Templum Novum
Polityczna poprawność, a prawda historyczna
10-07-2010
Kat: Templum Novum
Przez pryzmat Birmy
10-07-2010
Kat: Templum Novum
Gałczyński nieznany. Przedwojenne podróże poetyczne i polityczne w "Zaczarowanej Dorożce".

Autor: dr Bohdan Urbankowski

10-07-2010  


zamazać! Kryska na matyska!

Tłumek przybiera, zlepia się... Tryska

ton z bruku: ONR.

 

I BEG YOUR PARDON - mój gudłaju -

niepr-o-wdaż? Dziwny kraj!

Wlizałeś się gdzieś kiedyś w maju,

a tutaj znowu maj:

 

I wazelina nie pomoże

i "czeszcz, mój złoty senatorze" -

niepr-o-wdaż? Co za chamstwo!

 

że judzkie grzybki w polskim lesie

Świst-Poświst wyrwie - i rozniesie

kłamstwo...

 

Ulsteinie mój, ty popatrz, popatrz,

jaki to pikny marsz: chłop w chłopa;

myśmy są z niższych sfer;

 

przez most muzyczny xięcia Pepi,

w czwórkach, w oktawach, coraz lepiej,

słonecznie, ONR:

usuń się, ślicznym jeśli łaska!

Mecz. Gola. Klaskać! Klaskać! Klaskać!

 

O

N

R

 

VI

Środkiem ulicy, środkiem ulicy,

idą majstrowie i czeladnicy,

idą piekarze, idą ślusarze,

takoż blaszanych szyldów malarze,

krawcy i szewcy, zduny, poeci,

archaniołowi, koty i dzieci;

środkiem ulicy, środkiem, środkiem,

po moście twardym, pod niebem słodkim,

pod wiatr, pod wiatr, pod wiatr.

 

VIII

Już nie wiem, czy to księżyc, czy "dusiciel kucharek"...

(Gwiazdy złożone kursywą).

STOJĄC NA PRZYSTANKU POŁKNĄŁ ZEGAREK.

Gazetę trzymam krzywo;

gazeta krzywo, ulica krzywo...

głupieję, jak żywo...

 

Na szpaltach niebios znów twarz Mussoliniego.

Niedobrze mi, Boleczku. Nielekko.

 

W dół po Browarnej chodzą idioci;

księżyc im uszy złoci...

 

Niedobrze mi, Boleczku. Daleko:

 

Stoję przytulony do szyby mydlarni

na tej przepastnej, na tej browarnej,

pocztówkę widzę i nie wiem,

 

czy się wpatrywać w ten punkt na nosie,

bo jak się patrzy w ten punkt, to się

zobaczy Gretę Garbo na niebie...

 

Niebo? Greta Garbo? Mussolini?

Wszystko jest dźwięk, który płynie,

Dźwięk, który rozum mi odjął.

 

Wszystko jest, darling, niczem;

kurzem, krzykiem, księżycem,

wieczną, śmiertelną prozodią.

 

IX

Tak.

 

X

Z dorożkarzami, ze ślusarzami

lubię trzymać;

lubię w dorożce kwiaty wieźć,

gdy zima -

ciemno.

 

Te poetyckie i polityczne przygody przerwie wojna. W sierpniu 1939 r. poeta otrzymuje kartę mobilizacyjną i rozpoczyna służbę wojskową w Korpusie Ochrony Pogranicza na wschodniej granicy. 17 września dostaje się do niewoli sowieckiej i trafia do obozu w Kozielsku. Powstają: "Pieśń o żołnierzach z Westerplatte" i "Sen żołnierza". W październiku 1939 r. w ramach wymiany jeńców trafia do niemieckiej niewoli. To Gałczyńskiego ocali - gdy np. Władysław Sebyła czy Lech Piwowar zostaną zamordowani przez Rosjan. Ale to już następny rozdział życia poety, rozdział polskiej kultury.

 

 

dr Bohdan Urbankowski

 


[1] W wierszu fragmenty wykropkowane przez ówczesną cenzurę, nie udało się ich zrekonstruować. Wg wydania K. I. Gałczyński, Dzieła, Warszawa 1979

[2] "tak dochodzi się do pieniędzy". Wg Wergiliusza, "Sic itur ad astra" = tak kroczy się ku gwiazdom, dochodzi do zaszczytów.

[3] St. R. Dobrowolski w latach 1925-26 roku w Gimnazjum im. Reja wydawał szkolne pisemko "Kwadryga"; po ukończeniu szkoły i rozpoczęciu studiów polonistycznych (1926) postanowił kontynuować tytuł i w 1927 "Kwadryga" ukazała się jako miesięcznik. Wychodziła nieregularnie.

[4] W r. 2003 nakładem krakowskiego wydawnictwa "Arkana" ukazał się obszerny wybór publicystyki Piaseckiego w opracowaniu Macieja Urbanowskiego. S. Piasecki, "Prosto z mostu". Tamże szczegółowa biografia autora.

<< pierwsza < Poprzednia 8 9 10 11 12 13 14 Następna > ostatnia >>









<- wróć do: Artykuły

Spodobał Ci się ten artykuł?

Wesprzyj nasz portal oraz magazyn „Templum Novum”!

Dzięki Tobie bedziemy mogli rozszerzyć naszą działalność!


Numer konta naszego funduszu wydawniczego: Bank PEKO SA 72 1240 1141 1111 0000 1687 4819

W polu „tytułem” prosimy wpisywać: „Fundusz Wydawniczy TN”

(c) Magazyn Phalanx i Templum Novum, wszystkie prawa zastrzeżone, przedruki wyłącznie za zgodą redakcji